Plan-realisatieverschil

Het Plan-realisatieverschil is het verschil tussen planwaarden, zoals budget of forecast, en de in een periode werkelijk gerealiseerde waarden. Het laat zien waar de werkelijkheid afwijkt van het plan en is daarmee het centrale stuurkengetal van kostencontrolling.

De verschillenanalyse splitst het verschil uit naar oorzaken, doorgaans prijs-, volume- en mixeffecten. In de IT ontstaan verschillen vaak door gewijzigde verbruiksvolumes, uitgestelde projecten, contract- of prijswijzigingen en verkeerde allocatiesleutels. Een voorbeeld: bij een budget van € 90.000 en Werkelijke kosten van € 102.000 bedraagt het verschil +€ 12.000 of +13 procent. Op die basis worden maatregelen bepaald en wordt de Forecast bijgesteld.

Een opmerking over terminologie: in de statistiek duidt variantie een spreidingsmaat aan; in controlling betekent het verschil de hier beschreven afwijking. Een regelmatige, oorzaakgerichte verschillenanalyse behoort tot de kernroutines van IT-controlling.