CapEx en OpEx

CapEx en OpEx zijn de twee fundamentele categorieën van bedrijfsuitgaven: investeringen in activeerbare activa (capital expenditures) en lopende operationele kosten (operational expenditures). De indeling bepaalt of een uitgave wordt geactiveerd en over de gebruiksduur wordt gespreid of direct als kosten wordt genomen.

In de IT zijn de aanschaf van servers of activeerbare eigen ontwikkelingen typische CapEx-posten; ze worden via Afschrijving over de gebruiksjaren gespreid. SaaS-vergoedingen, cloudverbruik, onderhoud en managed services zijn daarentegen OpEx en worden direct aan de periode toegerekend. De verschuiving naar cloud- en abonnementsmodellen verplaatst uitgaven structureel van CapEx naar OpEx, met gevolgen voor balansratio's, het cashflowprofiel en de manier waarop budgetten worden gestuurd.

De indeling volgt verslaggevingsstandaarden, zoals IFRS of nationale regels (bijv. de Nederlandse RJ-richtlijnen), en interne activeringsrichtlijnen. Het onderscheid is belangrijk voor kostenmodellen, omdat het bepaalt wanneer en in welke omvang kosten in servicekosten en doorbelasting terechtkomen.